Ośrodek
Uroczysko

Spacer – „Mineralogiczny Spacer”

Szczegóły:

Uroczysko – (40 min) – Michałowice – (10 min) – Kociołki – (5 min) - Kamieniołom Granitu – (60 min) –Wodospad Szklarki – (20 min) – Stara Chata Walońska – (75 min) - Michałowice – (20 min) – Uroczysko (170 min + 60 min w Chacie Walońskiej)

Trasa:

Wyruszamy z Uroczyska. Udajemy się niebieskim szlakiem w kierunku Michałowic do punktu widokowego na zachodnie Karkonosze. Tym razem przypatrzymy się górom pod kątem geologicznym. Widzimy prawie płaski grzbiet, z którego niewielką różnicą wysokości względnej wyróżniają się Wielki Szyszak i Śmielec.

Zadajmy sobie pytanie dlaczego Karkonosze mają tak bardzo zrównaną powierzchnie. Sudety powstały podczas ruchów waryscyjskich. Następnie były niszczone przez procesy denudacji i erozji, po to by ponownie zostać wydźwigniętym wzdłuż sudeckiego uskoku brzeżnego, który oddziela Sudety od Przedgórza Sudeckiego. Podobnie rzecz się miała z Karkonoszami. Wraz z Kotliną Jeleniogórską stanowiły całość, świadczy o tym taka sama budowa geologiczna. Oba mezoregiony należą do tej samej jednostki geologicznej zwanej blokiem karkonosko-izerskim. W trakcie fałdowania alpejskiego Karkonosze podniosły się wzdłuż uskoku, natomiast Kotlina Jeleniogórska obniżyła się.

Nadal góry podlegały i podlegają procesom erozji. W plejstocenie nastąpiło ochłodzenie klimatu, które miało ogromny wpływ na rzeźbę terenu, spowodowało bowiem obniżenie granicy wiecznego śniegu i wytworzenie się lokalnych lodowców górskich oraz długo zalegającego śniegu i firnu. Ślady tamtej epoki licznie możemy oglądać w Karkonoszach, są to m.in. kotły polodowcowe, nisze niwalne, moreny czołowe. Najefektowniejszą pozostałością po zlodowaceniu są Śnieżne Kotły. Przy dobrej widoczności możemy z miejsca w którym się znajdujemy, obserwować pionowe, 150 metrowe ściany Kotłów. Jeśli przesuniemy wzrok na prawo zobaczymy również Czarny Kocioł. Gdy się napatrzymy wracamy ok. 100 metrów do drogi znakowanej żółtym trójkątem i skręcamy w lewo w las. Mijamy granitowe skałki, ostańce denudacyjne, które w karkonoskich lasach nie należą do rzadkości.

Skałki karkonoskie są rezultatem dwuetapowego rozwoju. Etap pierwszy to głębokie, głównie chemiczne wietrzenie w ciepłym i wilgotnym klimacie w starszym trzeciorzędzie. Etap drugi to usunięcie pokrywy zwietrzelinowej i ekshumacja skałek. Wiąże się go z ruchami wypiętrzającymi Karkonosze w młodszym trzeciorzędzie, a także z denudacją peryglacjalną w plejstoce¬nie. Bardziej odporne, niezwietrzałe bloki skalne, nie związane z podłożem, po usunięciu zwietrzeliny utworzyły skałki, które możemy oglądać w Karkonoszach do dziś.

Po 3 minutach docieramy do Kociołków, skałek w których utworzyły się liczne kociołki wietrzeniowe, w tym największy w Karkonoszach kociołek o średnicy ponad 1,5 m. Dawniej, dzięki regularnym kształtom przypuszczano, że zostały stworzone ręką człowieka w celu składania ofiar kultowych i nazywano je misami ofiarnymi. Ze skałek ładnie prezentuje się Szrenica.

Po 5 minutach spaceru wąską leśną ścieżką docieramy do kamieniołomu różowego granitu, położonego na zachodnim stoku Złotego Widoku (ścieżka oznaczona żółtym trójkątem skręca w prawo, ale my idziemy prosto). Jest to bardzo cenna odmiana granitu ze względu na ciemną barwę i obecność bardzo dużych (do 7 cm) porfirokryształów skalenia. Eksploatacja prowadzona była od końca II Wojny Światowej do roku 1960, a następnie od roku 1967 do 1993 roku. Trwają przygotowania do wznowienia wydobycia, jednak ekolodzy nie chcą na to pozwolić. Z krawędzi kamieniołomu roztacza się piękna panorama na Szrenicę, Przełęcz Szklarską i Góry Izerskie.

Od kamieniołomu musimy wrócić 50 m, do ścieżki oznaczonej żółtym trójkątem, którą schodzimy na dół do drogi i leśnej i skręcamy w lewo. Tym razem możemy oglądać kamieniołom z dołu. Po 1,5 km dochodzimy do zielonego szlaku, którym zmierzamy w prawo, później zamieniamy go na czarny. Po 5 minutach dochodzimy do Wodospadu Szklarki. Po drodze warto zwrócić uwagę skałki do prawej stronie. Nie trzeba mieć dużej wyobraźni, aby zobaczyć twarz, a nad skałkami olbrzymiego pająka. Wodospad Szklarki ma 13,3 m i jest drugim co wysokości wodospadem w polskich Karkonoszach. Jego wody spadają szeroką kaskadą, zwężającą się ku dołowi i skręcającą spiralnie, tworząc kocioł eworsyjny tzw. marmit. Aby mieć siły na kolejne atrakcje, możemy posilić się w schronisku PTTK „Kochanówka”.

Dalej idziemy czarnym szlakiem i po 25 minutach zbaczamy ze czarne go szlaku, który skręca w lewo. My idziemy prosto, przechodząc przez most i szosę i odwiedzamy Muzeum Ziemi JUNA, mieszczące się zabytkowym budynku, w dawnej karmie głodowej. Nazwa „Karczma Głodowa” utrwaliła się w połowie XIX w kiedy to wielki głód spowodowany wieloletnim nieurodzajem i bezrobociem stały się przyczyną głodowych buntów tkaczy Śląskich krwawo tłumionych przez władzę pruską. Aby złagodzić cierpienia ludzi z gór organizowano prace publiczne między innymi budowano górskie drogi zwane do dzisiaj „drogami głodu”. Właśnie jedna z takich „dróg głodu” biegnie przełomem rzeki Kamiennej /Ciekonia/ i łączy dzisiaj Szklarską Porębę ze światem. Budowana była rękami bezimiennych mieszkańców gór, którzy za 10 godzin morderczej pracy przy łamaniu granitu i układaniu z kamiennych beli konstrukcji nośnej drogi otrzymywali zapłatę: bochenek chleba i skopek mleka dziennie. Skromne posiłki dla budowniczych drogi przygotowywano w Karczmie Głodowej gdzie wypiekano z podłej mąki dwufuntowe bochenki chleba. W piwnicy Karczmy zachował się do dzisiaj stary piec chlebowy opalany słomą żytnią i owsianą, mieściło się w nim dwieście chlebów jednorazowo. Obecnie można podziwiać tam bogatą kolekcję muzealną poświęconą ziemi, a także zaopatrzyć się w interesujące pamiątki.